De geschiedenis van de spiegel
De spiegel is een van de oudste menselijke uitvindingen, maar de weg van gepolijst vulkanisch glas naar de bedrukte bierreclamespiegel aan de muur van een café is langer dan je zou denken. In dit artikel lees je hoe de spiegel zich door de eeuwen heen ontwikkelde en waarom oude reclamespiegels vandaag de dag zo gewild zijn bij verzamelaars.
Wanneer werden de eerste spiegels gemaakt?
De vroegste spiegels zijn geen glas maar steen. Archeologen hebben in Anatolië — het huidige Turkije — fragmenten ontdekt van gepolijst obsidiaan, een soort vulkanisch glas, van ongeveer 8.000 jaar oud (Spiegel & More, z.d.). Later kwamen daar spiegels van gepolijst koper en brons bij, in Egypte en Mesopotamië. Ze waren klein, handzaam en gaven een wazig beeld — maar ze werkten.
In het oude Mesopotamië wordt in documenten uit 3500 voor Christus melding gemaakt van het gebruik van bronzen spiegels voor religieuze rituelen en waarzeggerij (Spiegel & More, z.d.). Spiegels waren in de oudheid geen alledaags gebruiksvoorwerp maar een statussymbool, voor religie en voor de elite.
Hoe werd de glazen spiegel uitgevonden?
De doorbraak die de spiegel zoals wij die kennen mogelijk maakte, kwam in de Renaissance. In de dertiende eeuw begonnen Venetiaanse ambachtslieden met de productie van de eerste glazen spiegels. Ze gebruikten kristalglas dat werd bedekt met een dunne laag kwik. Venetië werd het centrum van de spiegelindustrie (Artalo, z.d.).
De techniek werd een belangrijk bedrijfsgeheim en droeg bij aan de rijkdom van de Republiek Venetië. De kosten van een Venetiaanse spiegel werden vergeleken met die van een groot oorlogsschip (Spiegel & More, z.d.). Alleen de hoogste adel kon zich een grote spiegel veroorloven.
Dat veranderde pas met de industriële revolutie. Het is nog maar iets langer dan een eeuw geleden dat grote spiegels decoratieve wonderen waren die alleen te bewonderen waren op de muren van dure interieurs van de hogere sociale klassen (Lijsten Nederland, z.d.). De massaproductie maakte spiegels voor het eerst toegankelijk voor gewone huishoudens.
Wat is een reclamespiegel?
Een reclamespiegel is een spiegel met een gedrukte of gegraveerde opdruk van een merk — meestal een bier, een gedistilleerd drankje, een frisdrank of een aperitiefmerk. Ze werden geproduceerd als promotiemateriaal voor cafés, bars en eetgelegenheden en hingen achter de tap, aan de muur of in het raam.
De bloeiperiode van de reclamespiegel lag in de jaren vijftig tot en met de jaren tachtig. Merken als Coca-Cola, Campari, Stella Artois, Hoegaarden en tientallen whisky- en ginmerken lieten spiegels produceren die hun naam en logo letterlijk in het zicht brachten van de cafébezoeker. De combinatie van spiegelglas, kleuropdruk en een houten of kunststof lijst maakte ze opvallend en duurzaam.
Oude reclamespiegels kopen: waar let je op?
Reclamespiegels zijn inmiddels uitgegroeid tot serieuze verzamelobjecten. Dat heeft een paar redenen. Ten eerste zijn ze eindig — er worden geen nieuwe originele exemplaren meer gemaakt van de merken en campagnes uit die periode. Ten tweede zijn ze herkenbaar: iedereen kent de logo's van Campari, Coca-Cola of een klassiek biermerk, wat ze toegankelijk maakt als verzamelobject.
Bij het beoordelen van een reclamespiegel let je op een aantal dingen. Kijk naar de staat van het spiegelglas zelf — krassen en vlekken zijn moeilijk te verwijderen. Controleer of de opdruk volledig en helder is, zonder vervaging of afschilfering. Een houten lijst is duurzamer dan kunststof en geeft een stuk doorgaans meer karakter. Spiegels die nog in originele verpakking zitten of een aantoonbare herkomst hebben uit een specifiek café zijn het meest gewild bij verzamelaars.
Vintage reclamespiegels bij D'Antan
Bij D'Antan vind je vintage reclamespiegels van bier- en drankmerken uit voornamelijk de jaren zestig tot tachtig. Bekijk onze collectie Vintage en brocante wanddecoratie of bekijk de gehele collectie.
