Kristal schoonmaken en onderhouden

Kristal is zachter dan gewoon glas. Het bevat lood, en oud kristal vaak meer dan modern. Dat geeft de klank en de schittering, maar maakt het gevoeliger voor krassen en doffe plekken. Met de juiste aanpak blijft het in goede staat. Hieronder lees je hoe je het wast, ontvlekt en bewaart.

Met de hand wassen

Gebruik lauw water, een mild afwasmiddel en een zachte doek. Warm water of een schuurspons kan het glas dof maken of laten barsten door het temperatuurverschil.

Leg een handdoek of rubberen mat op de bodem van de gootsteen. Zo breekt een stuk niet als het wegglijdt. Vul de gootsteen met lauw water en wat afwasmiddel, dompel het kristal onder en beweeg het rustig door het water. Hard schrobben is niet nodig. Voor gegraveerde patronen kun je een zachte borstel gebruiken, bijvoorbeeld een schone tandenborstel.

Spoel na met schoon water van dezelfde temperatuur. Droog elk stuk meteen met een pluisvrije doek. Aan de lucht laten drogen geeft watervlekken.

Vlekken en kalkaanslag verwijderen

Bij een waas of kalkaanslag meng je witte azijn met water en wrijf je dat met een zachte doek over de vlek. Voor hardnekkige aanslag werkt isopropylalcohol. Spoel daarna na en droog direct af.

Gebruik geen bleekmiddel of agressieve schoonmaakmiddelen. Die tasten het oppervlak aan en halen de glans eraf.

Voorzichtig met temperatuur en hitte

Kristal en plotselinge temperatuurwisselingen gaan niet samen. Een stuk dat uit een koude kast komt en direct in heet water gaat, kan barsten. Laat glazen eerst op kamertemperatuur komen en gebruik lauw water. Giet ook geen kokend hete vloeistof in een kristallen glas of schaal. Het materiaal is daar niet op gemaakt.

Karaffen van binnen schoonmaken

Aanslag in de hals of op de bodem van een karaf is lastig te bereiken. Doe er wat water, een druppel afwasmiddel en een handje ongekookte rijst in. Draai de karaf rustig rond. De rijstkorrels nemen het vuil mee zonder het glas te beschadigen.

Voor kalkaanslag kun je in plaats daarvan wat azijn gebruiken. Vul de karaf, draai hem rond en spoel daarna direct uit. Laat de azijn niet lang staan.

Kristal bewaren

Zet glazen en schalen niet strak tegen elkaar. Een kleine beweging is genoeg om een randje te breken. Leg dunne viltjes of een zachte doek tussen stukken die je stapelt. Bewaar ze stabiel en niet te dicht bij de rand van een plank.

Zet antiek kristal apart van modern glas. Modern glas is harder van samenstelling en kan oude stukken bekrassen. Staat het kristal in een vitrine, stof het dan af met een microvezeldoek. Droge papieren doekjes geven kleine krasjes. Houd decoratief kristal uit direct zonlicht: bij oud glas kan langdurig uv-licht de kleur veranderen.

Waarom de vaatwasser geen goed idee is

Doe kristal niet in de vaatwasser. De hitte, het spoelmiddel en de waterdruk maken het glas dof en kunnen het laten barsten. Bij oud of handgeslepen kristal is dat risico groter. Kristal dat jaren zijn glans hield, kan in één beurt dof worden. Met de hand wassen kost meer tijd, maar je ziet het verschil.

Kleine beschadigingen en dofheid

Kleine krasjes of doffe plekken komen bij oud kristal vaak voor. Soms herstel je de glans door het oppervlak op te wrijven met een doek en wat alcohol of azijn. Er bestaan polijstmiddelen voor kristal, maar gebruik die alleen als het nodig is en test ze eerst op een onopvallende plek.

Breuken of afgebroken stukjes kun je beter niet zelf lijmen. Lijm laat bijna altijd sporen na en verlaagt de waarde. Voor waardevol kristal kun je een glasrestaurator raadplegen.

Kristal bij D'Antan

Bij D’Antan vind je regelmatig antieke en vintage kristallen voorwerpen: van karaffen en wijnglazen tot decoratieve schalen. Bekijk onze collectie kristal op dantan.nl